TMS điều trị được bệnh gì? Ứng dụng của kích thích từ trường xuyên sọ

Mất ngủ kéo dài, lo âu, trầm cảm hay phục hồi chậm sau đột quỵ là những tình trạng ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Bên cạnh thuốc và tâm lý trị liệu, hiện nay kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) đang được ứng dụng như một phương pháp hỗ trợ điều trị không xâm lấn trong nhiều bệnh lý thần kinh – tâm thần.

Vậy TMS điều trị được những bệnh gì và ai có thể phù hợp với phương pháp này? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về ứng dụng của kích thích từ trường xuyên sọ trong điều trị hiện nay.

Kích thích từ trường xuyên sọ là gì?

Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS – Transcranial Magnetic Stimulation) là phương pháp sử dụng các xung từ trường tác động lên những vùng chức năng của não bộ nhằm hỗ trợ điều hòa hoạt động thần kinh.

Trong quá trình thực hiện, thiết bị sẽ tạo ra từ trường đi xuyên qua hộp sọ để kích thích tế bào thần kinh tại vùng não mục tiêu mà không cần phẫu thuật hay gây mê. Hiện nay, TMS được xem là một trong những phương pháp kích thích não không xâm lấn đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong hỗ trợ điều trị thần kinh – tâm thần.

TMS sử dụng các xung từ trường tác động lên những vùng chức năng của não bộ nhằm hỗ trợ điều hòa hoạt động thần kinh

TMS điều trị được những bệnh gì?

Hỗ trợ điều trị trầm cảm

Trầm cảm là một trong những ứng dụng phổ biến nhất của liệu pháp TMS hiện nay. Phương pháp này thường được cân nhắc ở những trường hợp: trầm cảm kéo dài, điều trị thuốc chưa đáp ứng tốt, không dung nạp tác dụng phụ của thuốc và nguy cơ tái phát nhiều lần. TMS giúp tác động lên các vùng não liên quan đến cảm xúc và khí sắc nhằm hỗ trợ cải thiện triệu chứng.

Xem thêm: Kích thích từ trường xuyên sọ: Ứng dụng trong điều trị trầm cảm, mất ngủ, phục hồi sau đột quỵ

Hỗ trợ điều trị mất ngủ

Mất ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đáng kể đến trí nhớ, tâm trạng, hiệu suất làm việc, sức khỏe tim mạch. Trong một số trường hợp, TMS chữa mất ngủ được xem là phương pháp hỗ trợ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, đặc biệt ở người: mất ngủ liên quan stress, lo âu kéo dài, rối loạn cảm xúc, khó ngủ mạn tính. TMS có thể được phối hợp cùng điều chỉnh lối sống, tâm lý trị liệu hoặc thuốc tùy từng người bệnh.

Hỗ trợ điều trị rối loạn lo âu

Lo âu kéo dài khiến nhiều người luôn trong trạng thái: căng thẳng, khó thư giãn, hồi hộp, mất ngủ, mệt mỏi kéo dài. Liệu pháp TMS có thể hỗ trợ điều hòa hoạt động thần kinh tại các vùng não liên quan đến phản ứng lo âu, từ đó giúp cải thiện triệu chứng ở một số người bệnh.

Hỗ trợ giảm đau đầu, migraine

Một số nghiên cứu cho thấy kích thích từ trường xuyên sọ có thể hỗ trợ giảm: tần suất cơn đau đầu, mức độ đau, tình trạng nhạy cảm với ánh sáng hoặc tiếng ồn ở người migraine. Phương pháp này đang được quan tâm ở những trường hợp đau đầu mạn tính ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Hỗ trợ phục hồi sau đột quỵ

Ở người bệnh sau đột quỵ, TMS có thể được phối hợp trong chương trình phục hồi chức năng nhằm hỗ trợ phục hồi vận động, cải thiện khả năng phối hợp động tác, hỗ trợ phục hồi ngôn ngữ và tăng khả năng phục hồi chức năng thần kinh. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị sẽ phụ thuộc vào mức độ tổn thương não, thời gian sau đột quỵ, tình trạng sức khỏe tổng thể cũng như khả năng đáp ứng điều trị của từng người bệnh.

Một số bệnh lý thần kinh khác

Ngoài các ứng dụng phổ biến trên, TMS còn đang được nghiên cứu hoặc hỗ trợ điều trị trong một số bệnh lý như: Parkinson, ù tai kéo dài, đau thần kinh mạn tính, rối loạn ám ảnh cưỡng chế (ocd), sa sút trí tuệ giai đoạn sớm. Tuy nhiên, việc chỉ định cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá cụ thể ở từng trường hợp.

Ứng dụng TMS điều trị cho người bệnh tại Bệnh viện Gia An 115

Ưu điểm của kích thích từ trường xuyên sọ

So với nhiều phương pháp điều trị thần kinh – tâm thần khác, TMS có một số ưu điểm như không phẫu thuật, không xâm lấn, không cần gây mê và ít ảnh hưởng toàn thân. Người bệnh có thể sinh hoạt bình thường sau điều trị.

Xem thêm: Ưu điểm của kích thích từ trường xuyên sọ trong điều trị thần kinh – tâm thần

Khi nào nên đi khám để được tư vấn TMS?

Nhiều người thường chỉ tìm đến bác sĩ khi các triệu chứng đã kéo dài nhiều tháng hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc, giấc ngủ và chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, với các rối loạn thần kinh – tâm thần, việc thăm khám sớm có thể giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả hơn và hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng.

Người bệnh nên đi khám chuyên khoa Thần kinh hoặc Tâm thần nếu gặp các tình trạng như:

• Mất ngủ kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần, ngủ không sâu giấc, thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm
• Lo âu, căng thẳng kéo dài khiến khó tập trung, hồi hộp, mệt mỏi hoặc ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày
• Tâm trạng buồn chán kéo dài, giảm hứng thú với công việc và cuộc sống
• Đau đầu mạn tính, đau nửa đầu tái phát nhiều lần
• Hay quên, giảm tập trung, suy giảm trí nhớ
• Run tay chân, rối loạn vận động hoặc cảm giác cơ thể chậm chạp bất thường
• Phục hồi chậm sau đột quỵ dù đã tập phục hồi chức năng
• Điều trị bằng thuốc trong thời gian dài nhưng hiệu quả chưa như mong muốn hoặc gặp nhiều tác dụng phụ

TMS không phải phương pháp phù hợp cho tất cả mọi người. Trước khi chỉ định điều trị, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng bệnh lý cụ thể, mức độ triệu chứng, tiền sử bệnh, thuốc đang sử dụng và các chống chỉ định liên quan thiết bị kim loại hoặc bệnh lý thần kinh đặc biệt. Từ đó, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, có thể phối hợp TMS cùng thuốc, tâm lý trị liệu hoặc phục hồi chức năng tùy từng trường hợp.

Câu hỏi thường gặp về kích thích từ trường xuyên sọ (TMS)

- TMS có đau không? Phần lớn người bệnh chỉ cảm thấy gõ nhẹ vùng đầu trong quá trình thực hiện. Phương pháp này không cần phẫu thuật và không gây đau nhiều.

- TMS có phải sốc điện não không? Không. TMS sử dụng từ trường để kích thích tế bào thần kinh và khác với phương pháp sốc điện (ECT).

- Một liệu trình TMS kéo dài bao lâu? Tùy từng bệnh lý và đáp ứng điều trị, bác sĩ sẽ xây dựng số buổi điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

- TMS có thay thế hoàn toàn thuốc được không? Không phải mọi trường hợp đều có thể thay thế thuốc. Một số người bệnh vẫn cần phối hợp thuốc hoặc các phương pháp điều trị khác.

Kết luận

Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) là phương pháp hỗ trợ điều trị thần kinh – tâm thần hiện đại, không xâm lấn và ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều bệnh lý như trầm cảm, mất ngủ, lo âu, đau đầu migraine hay phục hồi chức năng sau đột quỵ.

Với ưu điểm không cần phẫu thuật, ít ảnh hưởng toàn thân và có thể phối hợp cùng nhiều phương pháp điều trị khác, TMS đang mở ra thêm lựa chọn cho người bệnh trong kiểm soát triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Tuy nhiên, hiệu quả điều trị sẽ khác nhau tùy từng bệnh lý và từng người bệnh. Vì vậy, nếu thường xuyên mất ngủ kéo dài, căng thẳng, đau đầu mạn tính, rối loạn cảm xúc hoặc phục hồi chậm sau đột quỵ, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa để được bác sĩ đánh giá và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.