Bác sĩ cảnh báo: Đừng đợi đau đầu mới đo huyết áp!

Nhiều người cho rằng tăng huyết áp chỉ đáng lo khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu, chóng mặt hay mệt mỏi. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp bệnh tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà người bệnh hoàn toàn không nhận ra. Việc chủ quan vì “không thấy triệu chứng” có thể khiến tăng huyết áp gây tổn thương lên tim, não, thận và mạch máu trước khi được phát hiện.

Vì sao tăng huyết áp được gọi là “kẻ giết người thầm lặng”?

Chia sẻ của BS.CKII. Trương Thiện Niềm – Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Gia An 115, tăng huyết áp thường được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Huyết áp tăng lên từ từ theo thời gian, cơ thể có xu hướng “thích nghi”, nên người bệnh không cảm nhận được sự thay đổi.

Các biểu hiện như nhức đầu, chóng mặt có thể xuất hiện, nhưng không đặc hiệu có thể của nhiều bệnh khác, và thường chỉ gặp khi huyết áp tăng cao hoặc đã gây biến chứng. Vì vậy, việc dựa vào cảm giác để nhận biết bệnh là chưa đúng, cần có chỉ số huyết áp mới xác định bệnh.

Hiểu lầm này nguy hiểm ở chỗ nhiều người chủ quan, chỉ đi khám khi có triệu chứng. Trong khi đó, tăng huyết áp có thể âm thầm gây tổn thương lên nhiều cơ quan quan trọng như tim, não, thận và mạch máu trong thời gian dài. Khi phát hiện, bệnh có thể đã ở giai đoạn muộn hoặc đã xuất hiện biến chứng.

Do đó, cách duy nhất để phát hiện sớm là đo huyết áp định kỳ, ngay cả khi cơ thể hoàn toàn bình thường.

Những “thủ phạm ẩn” làm tăng huyết áp

BS. Niềm cho biết, không ít người cho rằng chỉ cần giảm muối khi nêm nếm là đủ, nhưng thực tế lượng natri chúng ta đưa vào cơ thể phần lớn lại đến từ “muối ẩn” trong thực phẩm chế biến sẵn. Các loại như đồ hộp, thịt chế biến, mì ăn liền, nước chấm, thậm chí bánh mì hoặc thực phẩm đóng gói… đều có thể chứa lượng muối đáng kể. Vì vậy, dù ăn nhạt khi nấu ăn, tổng lượng muối tiêu thụ mỗi ngày vẫn có thể vượt ngưỡng khuyến cáo.

Bên cạnh đó, đường và các thực phẩm giàu tinh bột tinh chế cũng góp phần làm tăng huyết áp. Khi tiêu thụ nhiều, đường có thể dẫn đến tăng cân, đề kháng insulin và rối loạn chuyển hóa – những yếu tố liên quan chặt chẽ đến tăng huyết áp.

Điều quan trọng là kiểm soát không chỉ “muối thấy được” mà cả muối và đường “ẩn” trong khẩu phần hằng ngày. Người bệnh nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đọc kỹ thành phần dinh dưỡng và ưu tiên thực phẩm tươi, ít qua xử lý để kiểm soát huyết áp hiệu quả hơn.

Ba nguyên tắc quan trọng giúp kiểm soát huyết áp lâu dài

Điều quan trọng nhất là không chờ đến khi có triệu chứng mới quan tâm đến huyết áp. Tăng huyết áp có thể xuất hiện ở cả người trẻ, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng, thừa cân, ít vận động và chế độ ăn nhiều muối, nhiều thực phẩm chế biến sẵn.

Ba nguyên tắc cốt lõi cần duy trì lâu dài gồm: theo dõi – điều chỉnh lối sống – tuân thủ điều trị.

• Trước hết, nên đo huyết áp định kỳ, kể cả khi cơ thể hoàn toàn bình thường. Đây là cách đơn giản nhất để phát hiện sớm.
• Về lối sống, cần giảm muối, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, kiểm soát cân nặng, duy trì vận động đều đặn và ngủ đủ giấc. Những thay đổi này không chỉ giúp hạ huyết áp mà còn giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.
• Với người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, việc dùng thuốc cần được duy trì đều đặn theo chỉ định, không tự ý ngưng thuốc khi thấy huyết áp ổn định. Kiểm soát huyết áp là một quá trình lâu dài. Sự kiên trì trong theo dõi và điều chỉnh thói quen sinh hoạt chính là yếu tố quyết định hiệu quả điều trị.

Người bệnh tăng huyết áp có thể uống cà phê?

Người tăng huyết áp vẫn có thể uống cà phê, nhưng cần sử dụng đúng cách và theo dõi phản ứng của cơ thể.

Caffeine trong cà phê có thể làm huyết áp tăng nhẹ trong thời gian ngắn, đặc biệt ở những người không uống thường xuyên hoặc nhạy cảm với caffeine. Tuy nhiên, ở người đã quen dùng cà phê với lượng vừa phải, tác động này thường không đáng kể.

Để sử dụng an toàn, người bệnh nên giới hạn khoảng 1-2 tách cà phê mỗi ngày, ưu tiên uống vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, tránh uống buổi tối để không ảnh hưởng đến giấc ngủ. Đồng thời, nên hạn chế các loại cà phê nhiều đường, sữa đặc hoặc kem béo vì có thể làm tăng cân và ảnh hưởng đến kiểm soát huyết áp.

Một điểm quan trọng là nên đo huyết áp trước và sau khi uống cà phê trong những lần đầu để đánh giá mức độ đáp ứng của cơ thể. Nếu nhận thấy huyết áp tăng rõ rệt hoặc xuất hiện các triệu chứng như hồi hộp, tim đập nhanh, nên giảm lượng hoặc trao đổi với bác sĩ để được tư vấn phù hợp.

Bệnh viện Gia An 115 là bệnh viện đa chuyên khoa kỹ thuật cao. Bệnh viện quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ chuyên môn cao, dày dặn kinh nghiệm, tận tâm, chu đáo và hệ thống trang thiết bị hiện đại, đặc biệt có ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, điều trị. Để đăng ký khám và tư vấn, Quý Khách hàng vui lòng sử dụng tính năng Đặt lịch khám ngay trên website.