Gần 5 giờ bóc tách khối u màng não hơn 6 cm chèn ép đường dẫn truyền thị giác

Khối u màng não vùng củ yên – trên yên có đường kính lớn nhất hơn 6 cm, chèn ép giao thoa thị giác và hai dây thần kinh thị giác của người phụ nữ 61 tuổi. Khối u còn nằm sát các mạch máu não quan trọng, khiến việc bóc tách đòi hỏi sự thận trọng trong từng thao tác. Sau gần 5 giờ phẫu thuật tại Bệnh viện Gia An 115, người bệnh tỉnh táo, không yếu liệt và thị lực cải thiện.

Gần 5 giờ bóc tách khối u nằm sâu tại nền sọ

Khối u lớn nằm gần dây thần kinh thị giác và mạch máu não

Người bệnh nữ, 61 tuổi, đến từ Campuchia, nhập viện tại Bệnh viện Gia An 115 với chẩn đoán u màng não. Kết quả chụp MRI sọ não ghi nhận khối u vùng củ yên – trên yên, kích thước khoảng 50 × 63 × 57 mm.

Đây là vùng tập trung nhiều cấu trúc quan trọng. Hình ảnh MRI cho thấy khối u chèn ép tuyến yên, giao thoa thị giác và dây thần kinh thị giác hai bên; đồng thời đẩy lệch động mạch não trước sang phải. Khối u cũng gây phù não nhẹ và làm đường giữa lệch sang phải khoảng 7 mm.

BS.CKII. Lý Văn Hoàng và ê-kíp trong ca phẫu thuật, ưu tiên ảnh có kính vi phẫu hoặc màn hình phẫu thuật

BS.CKII. Lý Văn Hoàng, Phó Trưởng khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống, Bệnh viện Gia An 115, cho biết tình trạng chèn ép đường dẫn truyền thị giác có thể khiến người bệnh nhìn mờ, giảm thị lực hoặc thu hẹp thị trường. Vì u màng não thường phát triển chậm, những thay đổi về thị lực có thể diễn tiến âm thầm và dễ bị bỏ qua.

“Đây là một khối u lành tính nằm trong màng não. Khối u lành tính không đồng nghĩa với hoàn toàn vô hại. Trong hộp sọ – một khoang kín – khối u dù phát triển chậm vẫn có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu nằm gần dây thần kinh thị giác, tuyến yên hoặc các động mạch lớn.”- Theo BS.CKII. Lý Văn Hoàng chia sẻ thêm

Kết quả chụp MRI sọ não ghi nhận khối u vùng củ yên – trên yên, kích thước khoảng 50 × 63 × 57 mm

Khảo sát mạch máu để chuẩn bị cho ca mổ

Bên cạnh MRI, người bệnh được chụp MSCT và khảo sát mạch máu cảnh – não để đánh giá mối liên quan giữa khối u với các mạch máu quan trọng. Hình ảnh ghi nhận một số biến thể và mảng xơ vữa mạch máu, nhưng chưa thấy hẹp lòng mạch đáng kể.

Từ các hình ảnh trước mổ, bác sĩ đánh giá diện bám, hướng phát triển của khối u và vị trí các cấu trúc thần kinh – mạch máu lân cận để lựa chọn đường tiếp cận, dự kiến trình tự bóc tách và chuẩn bị phương án kiểm soát chảy máu. Người bệnh cũng được đánh giá sức khỏe toàn thân trước phẫu thuật.

Gần 5 giờ bóc tách khối u nằm sâu tại nền sọ

Ca phẫu thuật bắt đầu lúc 11 giờ 05 phút và kết thúc lúc 16 giờ cùng ngày, do BS.CKII. Lý Văn Hoàng thực hiện chính cùng BS. Quách Tấn Tài và ê-kíp phẫu thuật, gây mê hồi sức.

Các bác sĩ mở nắp sọ vùng trán trái để tiếp cận khối u. Trong mổ, khối u được ghi nhận có mật độ chắc, bám và xâm lấn màng cứng vùng nền sọ. Ê-kíp lấy u từng phần, cầm máu kỹ, đồng thời thận trọng nhận diện và bảo vệ các cấu trúc thần kinh, mạch máu nằm sát khối u. Theo tường trình phẫu thuật, khối u đã được lấy hết. Mẫu mô được gửi giải phẫu bệnh để xác định bản chất mô học.

BS.CKII. Lý Văn Hoàng cho biết thách thức của ca mổ nằm ở kích thước khối u lớn và vị trí gần đường dẫn truyền thị giác cùng các mạch máu não. Việc lấy u từng phần giúp ê-kíp kiểm soát quá trình bóc tách và hạn chế lực kéo lên các cấu trúc xung quanh.

“Lấy được khối u là mục tiêu quan trọng, nhưng an toàn thần kinh mới là nguyên tắc xuyên suốt. Từng thao tác bóc tách, cầm máu và khâu vá màng cứng đều phải được thực hiện chính xác nhằm hạn chế tổn thương mô não, dây thần kinh và mạch máu lân cận” BS.CKII. Lý Văn Hoàng nhấn mạnh.

Thị lực cải thiện sau phẫu thuật

Sau mổ, người bệnh được theo dõi sát về tri giác, đồng tử, vận động, thị lực, dấu hiệu sinh tồn và tình trạng vết mổ. Ê-kíp chụp CT sọ não kiểm tra sau 6 giờ và chụp lại sau 72 giờ để đánh giá vùng phẫu thuật. Hình ảnh kiểm tra không ghi nhận khối u tồn dư.

Trong quá trình hồi phục, người bệnh tỉnh táo, tiếp xúc tốt, không yếu liệt, đã ăn uống được và thị lực cải thiện so với trước mổ. Khi xuất viện, dấu hiệu sinh tồn ổn định, vết mổ khô. Người bệnh được hướng dẫn dùng thuốc theo chỉ định và tái khám đúng lịch để tiếp tục theo dõi.

BS.CKII. Lý Văn Hoàng thăm khám và tư vấn điều trị bệnh lý thần kinh – cột sống tại Bệnh viện Gia An 115.

Đừng bỏ qua tình trạng nhìn mờ kéo dài

Nhìn mờ hoặc đau đầu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, khi thị lực giảm dần, tầm nhìn thu hẹp hoặc triệu chứng kéo dài, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân.

“Không nên mặc định nhìn mờ là do tuổi tác hoặc chỉ là bệnh lý tại mắt, nhất là khi thị lực giảm dần, thu hẹp thị trường hoặc đi kèm đau đầu. Phát hiện khối u khi chưa quá lớn và chưa chèn ép kéo dài sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc bảo tồn chức năng thần kinh, đặc biệt là thị giác” BS.CKII. Lý Văn Hoàng khuyến cáo.