Bị đau bụng trên rốn sau khi ăn là dấu hiệu bệnh gì? Khi nào cần đi khám?

Bị đau bụng trên rốn sau khi ăn là tình trạng khá phổ biến, có thể gặp ở nhiều độ tuổi. Cơn đau có thể âm ỉ, nóng rát, quặn thắt hoặc tức nặng vùng thượng vị, xuất hiện ngay sau ăn hoặc vài chục phút sau bữa ăn. Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là rối loạn tiêu hóa thoáng qua, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý dạ dày – tá tràng hoặc cơ quan tiêu hóa lân cận cần được thăm khám sớm.

Việc nhận diện đúng nguyên nhân gây đau bụng trên rốn sau khi ăn giúp người bệnh chủ động điều chỉnh sinh hoạt, đồng thời tránh bỏ sót những bệnh lý tiềm ẩn có nguy cơ tiến triển nặng.

Đau bụng trên rốn sau khi ăn là đau ở đâu?

Vùng trên rốn, còn gọi là vùng thượng vị, nằm giữa ngực và rốn. Đây là khu vực tập trung nhiều cơ quan quan trọng của hệ tiêu hóa như dạ dày, tá tràng, tụy, một phần gan và đường mật. Vì vậy, khi xuất hiện cơn đau sau ăn tại vị trí này, nguyên nhân thường liên quan trực tiếp đến quá trình tiêu hóa thức ăn hoặc sự bất thường của các cơ quan nói trên.

Tính chất cơn đau và thời điểm xuất hiện đóng vai trò quan trọng trong định hướng chẩn đoán nguyên nhân.

Nguyên nhân thường gặp gây đau bụng trên rốn sau khi ăn

Viêm dạ dày – tá tràng

Viêm dạ dày – tá tràng là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây đau bụng trên rốn sau khi ăn. Khi niêm mạc dạ dày bị viêm, việc tiết axit và co bóp trong quá trình tiêu hóa khiến vùng thượng vị trở nên nhạy cảm hơn, gây cảm giác đau rát, nóng âm ỉ hoặc tức nặng.

Cơn đau thường xuất hiện sau bữa ăn, có thể kèm theo đầy hơi, ợ chua, buồn nôn, nhanh no. Nguyên nhân thường liên quan đến nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, stress kéo dài, ăn uống thất thường hoặc lạm dụng rượu bia, thuốc giảm đau.

Trào ngược dạ dày – thực quản

Người bị trào ngược dạ dày – thực quản thường có cảm giác đau hoặc nóng rát vùng trên rốn sau khi ăn, nhất là sau bữa ăn nhiều dầu mỡ hoặc ăn quá no. Axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản gây kích thích, khiến người bệnh khó chịu rõ rệt sau ăn.

Triệu chứng đi kèm thường là ợ nóng, ợ chua, cảm giác nghẹn ở cổ, ho khan kéo dài hoặc đau ngực không do tim mạch.

Người bị trào ngược dạ dày – thực quản thường thấy đau hoặc nóng rát vùng trên rốn sau khi ăn

Xem thêm: Đau bụng bên trái ngang rốn do đâu, có nguy hiểm không?

Loét dạ dày – tá tràng

Loét dạ dày hoặc tá tràng có thể gây đau bụng trên rốn sau khi ăn với mức độ từ âm ỉ đến dữ dội. Cơn đau thường có tính chu kỳ, tái diễn nhiều lần và dễ tăng khi ăn các thực phẩm kích thích như đồ cay, chua, rượu bia.

Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể gặp thêm các dấu hiệu cảnh báo như đau dữ dội kéo dài, nôn ra máu, đi ngoài phân đen – đây là tình trạng cần đi khám và xử trí khẩn cấp.

Rối loạn tiêu hóa, đầy hơi – khó tiêu

Ở một số người, đau bụng trên rốn sau khi ăn chỉ xuất phát từ rối loạn tiêu hóa chức năng. Khi dạ dày co bóp kém hoặc thức ăn lưu lại lâu, khí sinh ra nhiều gây đầy bụng, chướng hơi và đau tức vùng thượng vị.

Tình trạng này thường gặp sau ăn nhanh, ăn quá no, ăn nhiều chất béo hoặc khi căng thẳng kéo dài. Cơn đau thường giảm sau khi ợ hơi hoặc đi tiêu.

Bệnh lý tụy và đường mật

Dù ít gặp hơn, nhưng đau bụng trên rốn sau khi ăn cũng có thể liên quan đến tụy hoặc đường mật. Viêm tụy mạn tính, sỏi mật hoặc rối loạn chức năng đường mật có thể gây đau vùng thượng vị hoặc lệch sang phải, đặc biệt sau bữa ăn nhiều dầu mỡ.

Cơn đau trong các trường hợp này thường dữ dội hơn, có thể lan ra sau lưng, kèm buồn nôn, nôn hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Ngộ độc thực phẩm

Thực phẩm nhiễm vi khuẩn (Salmonella, E.coli, tụ cầu…), virus hoặc độc tố có thể gây viêm cấp niêm mạc dạ dày – tá tràng. Vùng trên rốn là vị trí thường gặp của đau do tổn thương dạ dày – tá tràng, nên cơn đau xuất hiện sớm sau ăn.

Dấu hiệu gợi ý đau bụng trên rốn do ngộ độc thực phẩm: Đau bụng quặn hoặc âm ỉ vùng trên rốn, xuất hiện vài phút đến vài giờ sau ăn; buồn nôn, nôn ói; tiêu chảy, có thể kèm sốt; mệt mỏi, chán ăn.

Cần đi khám ngay nếu đau bụng dữ dội không giảm, nôn ói liên tục, không ăn uống được, tiêu chảy nhiều lần, sốt cao và dấu hiệu mất nước.

Nên ăn chín uống sôi, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm để tránh ngộ độc

Khi nào đau bụng trên rốn sau khi ăn là dấu hiệu nguy hiểm?

Người bệnh không nên chủ quan nếu tình trạng đau bụng trên rốn sau khi ăn xuất hiện thường xuyên hoặc kèm theo các dấu hiệu sau:

• Cơn đau kéo dài nhiều ngày, tái phát liên tục dù đã điều chỉnh ăn uống
• Đau tăng dần về mức độ, không thuyên giảm
• Buồn nôn nhiều, nôn ói kéo dài
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen
• Sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn, mệt mỏi
• Thiếu máu, da xanh, hoa mắt chóng mặt

Đây có thể là biểu hiện của loét dạ dày biến chứng, xuất huyết tiêu hóa hoặc các bệnh lý nghiêm trọng hơn cần được chẩn đoán sớm.

Cần làm gì khi bị đau bụng trên rốn sau khi ăn?

Khi gặp tình trạng này, người bệnh nên chú ý điều chỉnh lối sống và theo dõi triệu chứng. Việc ăn uống đúng giờ, tránh ăn quá no, hạn chế rượu bia, đồ cay nóng và giảm căng thẳng có thể giúp cải thiện triệu chứng trong các trường hợp nhẹ.

Tuy nhiên, nếu cơn đau tái diễn nhiều lần hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người bệnh nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa. Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm cần thiết như nội soi dạ dày, siêu âm ổ bụng hoặc xét nghiệm vi khuẩn HP để xác định chính xác nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp.

Kết luận

Bị đau bụng trên rốn sau khi ăn là triệu chứng thường gặp nhưng không nên xem nhẹ. Đây có thể chỉ là rối loạn tiêu hóa thoáng qua, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của viêm dạ dày, loét dạ dày – tá tràng, trào ngược dạ dày hoặc các bệnh lý tiêu hóa khác. Việc lắng nghe cơ thể, theo dõi triệu chứng và đi khám kịp thời giúp bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Bệnh viện Gia An 115 là bệnh viện đa chuyên khoa kỹ thuật cao. Bệnh viện quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ chuyên môn cao, dày dặn kinh nghiệm, tận tâm, chu đáo và hệ thống trang thiết bị hiện đại, đặc biệt có ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, điều trị. Để đăng ký khám và tư vấn, Quý Khách hàng vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn 028.62.885.886 (trong giờ hành chính) - 0916.542.436 (ngoài giờ hành chính) hoặc sử dụng tính năng Đặt lịch khám ngay trên website.