Ngủ nằm sấp có tốt không? Tác động thế nào đến cột sống và sức khỏe?

Ngủ nằm sấp là tư thế ngủ khá phổ biến ở một số người, đặc biệt là những người cảm thấy dễ ngủ hơn khi úp mặt xuống gối. Vậy ngủ nằm sấp có tốt không, và tư thế này ảnh hưởng như thế nào đến cơ thể? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn.

Ngủ nằm sấp là gì?

Ngủ nằm sấp là tư thế người ngủ úp mặt xuống giường hoặc gối, phần ngực và bụng tiếp xúc với bề mặt nệm, trong khi đầu thường phải xoay sang một bên để thở.

Ở tư thế này, cột sống có xu hướng bị mất đường cong sinh lý tự nhiên, đặc biệt ở vùng cổ và thắt lưng. Do đó, dù có thể giúp một số người cảm thấy dễ ngủ hơn, tư thế nằm sấp vẫn được xem là ít được khuyến khích về mặt cơ học cột sống.

Ngủ nằm sấp có tốt không?

Nhìn chung, ngủ nằm sấp không phải là tư thế ngủ tốt cho đa số người trưởng thành. Tư thế này có thể gây áp lực không cần thiết lên cột sống, cổ và các khớp. Một số tác động thường gặp gồm:

Gây căng thẳng cho cột sống cổ

Khi nằm sấp, đầu phải xoay sang một bên để thở. Điều này khiến cổ bị xoay liên tục trong thời gian dài, dễ gây: đau cổ khi thức dậy, cứng cổ, căng cơ vùng vai gáy… Về lâu dài, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa cột sống cổ hoặc đau vai gáy mạn tính.

Làm tăng áp lực lên cột sống thắt lưng

Trong tư thế nằm sấp, phần bụng và lưng dưới thường bị võng xuống theo trọng lực, khiến cột sống thắt lưng phải chịu áp lực lớn hơn. Điều này có thể dẫn đến đau lưng dưới, mỏi vùng thắt lưng và cảm giác nặng lưng khi thức dậy. Ở những người có sẵn bệnh lý cột sống như thoát vị đĩa đệm hoặc thoái hóa cột sống, nằm sấp có thể khiến triệu chứng trở nên rõ rệt hơn.

Dễ gây tê tay hoặc đau vai

Nhiều người khi nằm sấp thường đặt tay dưới đầu hoặc gối đầu lên cánh tay. Tư thế này có thể gây chèn ép dây thần kinh và mạch máu, dẫn đến: tê tay khi ngủ dậy, đau vai, cảm giác kim châm ở cánh tay. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, các khớp vai cũng có thể bị quá tải.

Ngủ nằm sấp trong thời gian dài có thể gây tê tay hoặc đau vai

Trường hợp nào ngủ nằm sấp có thể có lợi?

Mặc dù không được khuyến khích rộng rãi, ngủ nằm sấp vẫn có thể mang lại lợi ích trong một số trường hợp nhất định. Cụ thể, tư thế này có thể giúp giảm ngáy ở một số người. Khi nằm ngửa, lưỡi và mô mềm ở họng dễ tụt ra sau, làm hẹp đường thở và gây ngáy. Nằm sấp có thể giúp giữ đường thở mở hơn, từ đó giảm ngáy ở một số người. Tuy nhiên, đây không phải là giải pháp lâu dài cho các rối loạn hô hấp khi ngủ.

Tư thế ngủ nào tốt cho cột sống?

Các chuyên gia thường khuyến nghị lựa chọn tư thế ngủ giúp giữ đầu, cổ và cột sống nằm trên một trục tương đối thẳng, đồng thời hạn chế tình trạng võng lưng hoặc xoắn vặn cột sống. Hai tư thế ngủ được xem là có lợi cho cột sống gồm:

Nằm ngửa

Nằm ngửa được xem là một trong những tư thế giúp giữ cột sống ở trạng thái trung tính và phân bố trọng lượng cơ thể đồng đều trên bề mặt nệm. Khi nằm đúng cách, đầu – cổ – lưng – hông gần như nằm trên cùng một đường thẳng, giúp giảm áp lực lên các đĩa đệm và khớp cột sống. Tư thế này đặc biệt phù hợp với những người thường xuyên bị đau cổ, đau vai gáy hoặc đau lưng dưới, vì giúp hạn chế tình trạng xoay vặn cột sống trong lúc ngủ.

Tuy nhiên, với một số người bị ngáy nhiều hoặc hội chứng ngưng thở khi ngủ, nằm ngửa có thể làm tình trạng ngáy rõ hơn do đường thở dễ bị hẹp lại.

Nằm nghiêng

Nằm nghiêng cũng là tư thế ngủ phổ biến và được nhiều chuyên gia khuyến khích vì có thể giảm áp lực lên cột sống và cải thiện lưu thông máu.

Ở tư thế này, trọng lượng cơ thể được phân bố sang hai bên, giúp cột sống duy trì tương đối ổn định nếu đầu và cổ được nâng đỡ đúng cách. Nằm nghiêng cũng được xem là tư thế phù hợp với người ngáy khi ngủ hoặc mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ mức độ nhẹ. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng cho thấy nằm nghiêng bên trái có thể hỗ trợ tốt hơn cho tuần hoàn và hệ tiêu hóa, đặc biệt ở người bị trào ngược dạ dày – thực quản.

Nhìn chung, lựa chọn tư thế ngủ phù hợp kết hợp với gối và nệm nâng đỡ đúng cách sẽ giúp cột sống được thư giãn trong lúc nghỉ ngơi, từ đó giảm nguy cơ đau cổ, đau lưng và cải thiện chất lượng giấc ngủ lâu dài.

Nằm nghiêng có thể giảm áp lực lên cột sống và cải thiện lưu thông máu

Xem thêm: Nên ngủ tư thế nào để tránh các bệnh cột sống?

Làm gì nếu bạn quen ngủ nằm sấp?

Không phải ai cũng có thể thay đổi tư thế ngủ ngay lập tức. Nếu bạn đã quen ngủ nằm sấp, có thể giảm tác động xấu bằng một số cách:

• Dùng gối mỏng hoặc không dùng gối để giảm góc xoay cổ
• Đặt một chiếc gối nhỏ dưới bụng để hạn chế võng lưng
• Tập dần thói quen chuyển sang nằm nghiêng khi bắt đầu ngủ
• Chọn nệm có độ nâng đỡ tốt để giữ cột sống ổn định
• Việc điều chỉnh từ từ sẽ giúp cơ thể thích nghi dễ dàng hơn.

Khi nào cần đi khám vì đau do tư thế ngủ?

Nếu bạn thường xuyên gặp các triệu chứng sau sau khi ngủ dậy, nên cân nhắc thăm khám: đau cổ hoặc đau vai gáy kéo dài; đau lưng dưới thường xuyên; tê tay, tê vai khi thức dậy; cứng cổ khó xoay đầu. Những dấu hiệu này có thể liên quan đến tư thế ngủ không phù hợp hoặc bệnh lý cột sống.

Kết luận

Vậy ngủ nằm sấp có tốt không? Câu trả lời là đây không phải tư thế ngủ lý tưởng đối với đa số người trưởng thành. Tư thế này có thể gây căng thẳng cho cột sống cổ, tăng áp lực lên lưng dưới và dễ dẫn đến đau vai gáy. Để bảo vệ sức khỏe cột sống lâu dài, bạn nên ưu tiên tư thế nằm ngửa hoặc nằm nghiêng đúng cách. Nếu thường xuyên bị đau cổ, đau lưng sau khi ngủ, việc điều chỉnh tư thế ngủ và thăm khám chuyên khoa sẽ giúp xác định nguyên nhân và cải thiện tình trạng hiệu quả hơn.