Vi khuẩn HP có gây ung thư dạ dày không? Những điều cần biết

Vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm loét dạ dày. Tuy nhiên, nhiều người khi được chẩn đoán nhiễm HP thường lo lắng liệu vi khuẩn HP có gây ung thư dạ dày không. Thực tế, HP được xem là một yếu tố nguy cơ liên quan đến ung thư dạ dày nếu tình trạng nhiễm kéo dài và không được theo dõi, điều trị phù hợp. Tuy nhiên, không phải ai nhiễm HP cũng tiến triển thành ung thư.

Vi khuẩn HP là gì?

Helicobacter pylori (HP) là một loại xoắn khuẩn có khả năng sống trong môi trường acid của dạ dày. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn này có thể cư trú trong lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày và tồn tại trong thời gian dài nếu không được phát hiện.

HP là nguyên nhân phổ biến gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày – tá tràng, xuất huyết tiêu hóa, viêm teo niêm mạc dạ dày. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên quan giữa nhiễm HP kéo dài với nguy cơ ung thư dạ dày.

Xem thêm: Vi khuẩn HP dạ dày Dấu hiệu, chẩn đoán và cách điều trị

Vi khuẩn HP có gây ung thư dạ dày không?

Câu trả lời là có thể. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp vi khuẩn Helicobacter pylori vào nhóm tác nhân gây ung thư nhóm I do có liên quan rõ ràng đến ung thư dạ dày. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc tất cả người nhiễm HP đều sẽ mắc ung thư dạ dày.

Trên thực tế, nhiều người có thể mang vi khuẩn HP trong thời gian dài nhưng chỉ bị viêm dạ dày nhẹ hoặc hoàn toàn không có triệu chứng. Ung thư dạ dày thường là kết quả của quá trình tổn thương niêm mạc kéo dài qua nhiều năm, kết hợp với nhiều yếu tố nguy cơ khác.

Nói cách khác, HP được xem là một yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày chứ không phải nguyên nhân duy nhất.

Vì sao vi khuẩn HP có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày?

Sau khi xâm nhập vào dạ dày, HP có thể gây viêm mạn tính kéo dài tại niêm mạc dạ dày. Tình trạng viêm kéo dài này theo thời gian có thể dẫn đến chuỗi tổn thương gồm viêm dạ dày mạn tính, viêm teo niêm mạc dạ dày, dị sản ruột, loạn sản tế bào, ung thư dạ dày. Đây được xem là quá trình tiến triển tiền ung thư của niêm mạc dạ dày.

Ngoài việc gây viêm kéo dài, vi khuẩn HP còn có thể làm thay đổi môi trường acid trong dạ dày, kích ứng phản ứng viêm kéo dài và thúc đẩy tổn thương tế bào niêm mạc. Quá trình này thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm nên người bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm.

Tuy nhiên, không phải tất cả người nhiễm vi khuẩn HP đều có nguy cơ ung thư dạ dày giống nhau. Nguy cơ vi khuẩn HP gây ung thư dạ dày có thể cao hơn ở những trường hợp:

• Nhiễm HP kéo dài nhưng không được điều trị
• Đã xuất hiện viêm teo niêm mạc hoặc dị sản ruột
• Có người thân trực hệ mắc ung thư dạ dày
• Hút thuốc lá
• Ăn nhiều thực phẩm muối mặn, hun khói hoặc chứa nitrosamine
• Điều trị HP không triệt để hoặc tái nhiễm nhiều lần

Ngoài ra, nguy cơ tiến triển còn phụ thuộc vào chủng vi khuẩn HP, cơ địa miễn dịch và mức độ tổn thương niêm mạc dạ dày ở từng người bệnh.

Nhiễm HP bao lâu thì gây ung thư dạ dày?

Không có mốc thời gian cố định cho tất cả trường hợp. Thông thường, quá trình từ viêm dạ dày do HP đến các tổn thương tiền ung thư có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm, thậm chí hàng chục năm.

Tuy nhiên, không phải ai nhiễm HP lâu năm cũng tiến triển thành ung thư dạ dày. Nhiều trường hợp có thể chỉ dừng ở mức viêm dạ dày mạn tính nếu được theo dõi và điều trị phù hợp. Chính vì vậy, việc phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ và theo dõi định kỳ có vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ biến chứng liên quan đến dạ dày.

Dấu hiệu cảnh báo ung thư dạ dày ở người nhiễm HP

Ở giai đoạn sớm, ung thư dạ dày thường không có triệu chứng đặc hiệu. Một số trường hợp chỉ biểu hiện giống viêm dạ dày thông thường nên dễ bị bỏ sót. Người bệnh nên đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu như: đau thượng vị kéo dài, ăn nhanh no, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân, buồn nôn kéo dài, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, thiếu máu kéo dài. Đây là những dấu hiệu cần được nội soi kiểm tra để đánh giá tình trạng dạ dày.

Điều trị HP có giúp giảm nguy cơ ung thư dạ dày không?

Nhiều nghiên cứu cho thấy việc điều trị và diệt trừ HP đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ ung thư dạ dày, đặc biệt khi được phát hiện ở giai đoạn sớm. Điều trị HP thường bao gồm: kháng sinh diệt vi khuẩn, thuốc giảm tiết acid dạ dày và một số thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày.

Tuy nhiên, người bệnh cần uống thuốc đúng hướng dẫn, không tự ý ngưng thuốc, tái khám đúng hẹn và kiểm tra lại sau điều trị. Trong một số trường hợp đã có tổn thương tiền ung thư, người bệnh vẫn cần theo dõi định kỳ ngay cả khi đã điều trị HP thành công.

Xem thêm: “Nhiễm vi khuẩn HP, khi nào cần điều trị diệt trừ?”

Làm sao để phát hiện sớm tổn thương dạ dày do HP?

Nội soi dạ dày là phương pháp quan trọng giúp đánh giá tình trạng niêm mạc dạ dày, phát hiện viêm loét, kiểm tra tổn thương nghi ngờ tiền ung thư.

Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định test hơi thở HP hoặc các phương pháp xét nghiệm khác tùy từng trường hợp.

Xem thêm: Test hơi thở HP là gì? Khi nào cần thực hiện và cần lưu ý gì?

Có phải ai nhiễm HP cũng cần điều trị?

Không phải tất cả trường hợp nhiễm HP đều bắt buộc điều trị ngay lập tức. Bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên triệu chứng của người bệnh, mức độ tổn thương dạ dày, nguy cơ ung thư dạ dày, tiền sử gia đình, độ tuổi và bệnh lý đi kèm. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc điều trị HP vì việc dùng kháng sinh không đúng có thể làm tăng tình trạng kháng thuốc.

Câu hỏi thường gặp về HP và ung thư dạ dày

- Vi khuẩn HP có phải nguyên nhân duy nhất gây ung thư dạ dày không? Không. Ung thư dạ dày còn liên quan đến nhiều yếu tố như di truyền, hút thuốc lá, chế độ ăn uống và bệnh lý dạ dày kéo dài.

- Điều trị HP xong có hết nguy cơ ung thư dạ dày không? Điều trị HP có thể giúp giảm nguy cơ nhưng người bệnh vẫn cần theo dõi nếu đã có tổn thương niêm mạc dạ dày trước đó.

- Nhiễm HP nhưng không đau dạ dày có nguy hiểm không? Một số trường hợp nhiễm HP không có triệu chứng nhưng vẫn có thể gây tổn thương âm thầm tại dạ dày.

- Khi nào nên nội soi kiểm tra dạ dày? Người bệnh nên đi khám nếu có triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao ung thư dạ dày.

Kết luận

Vi khuẩn HP có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày nếu tình trạng nhiễm kéo dài và không được theo dõi, điều trị phù hợp. Tuy nhiên, không phải tất cả người nhiễm HP đều tiến triển thành ung thư.

Việc phát hiện sớm, điều trị đúng và theo dõi định kỳ đóng vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ biến chứng tại dạ dày. Khi có các triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa Tiêu hóa để được tư vấn và kiểm tra phù hợp.