Chạy thận nhân tạo: Cuộc chiến bền bỉ với suy thận mạn

Sáng sớm, khi thành phố còn chưa thức giấc, bà Lan – 62 tuổi – lặng lẽ chuẩn bị cho buổi chạy thận định kỳ. Như thường lệ, 4 tiếng tiếp theo sẽ là khoảng thời gian bà nằm bất động, kết nối với chiếc máy lọc máu – thiết bị đảm nhiệm vai trò của thận, loại bỏ độc chất ra khỏi cơ thể, giúp bà duy trì cuộc sống. Cứ thế, 3 buổi mỗi tuần, tuần này qua tuần khác.

Không chỉ bà Lan, hàng chục ngàn bệnh nhân suy thận mạn cũng đang kiên cường trên hành trình ấy – một cuộc chiến mà sự bền bỉ là lựa chọn duy nhất. Dù những tiến bộ kỹ thuật lọc máu – đặc biệt là HDF Online – đã mở ra nhiều hy vọng, thực tế vẫn còn đó khoảng cách: không phải ai cũng có cơ hội tiếp cận điều trị đầy đủ và kịp thời...

Cuộc đua đường dài giữ sự sống

Bệnh thận mạn là tình trạng tổn thương thận kéo dài và tiến triển, khiến chức năng thận suy giảm theo thời gian. Đến giai đoạn cuối, mức lọc cầu thận (GFR) xuống dưới 15 ml/phút/1,73m², người bệnh cần điều trị thay thế thận bằng ghép thận, lọc màng bụng hoặc lọc máu chu kỳ (chạy thận nhân tạo định kỳ).

TS.BS. Nguyễn Đức Lộc – Tổng Thư ký Liên chi hội Lọc máu TP.HCM, Quyền Giám đốc Điều hành Bệnh viện Gia An 115 – cho biết: “Do nguồn tạng hiến còn hạn chế và không phải ai cũng có thể thực hiện lọc màng bụng tại nhà, lọc máu chu kỳ (hemodialysis) đang là phương pháp phổ biến nhất để duy trì sự sống cho người bệnh suy thận mạn”.

Tuy nhiên, lọc máu thông thường chỉ loại bỏ được các chất độc phân tử nhỏ và nước dư thừa. Những độc chất có kích thước trung bình và lớn – nguyên nhân gây viêm mạn, thiếu máu, suy dinh dưỡng, biến chứng tim mạch, ngứa da... – vẫn còn tích tụ trong cơ thể. Do đó, chạy thận nhân tạo thường được ví như một cuộc đua đường dài, nơi người bệnh luôn phải đối mặt với nhiều biến chứng. Trong đó, biến chứng tim mạch chiếm khoảng 50% nguyên nhân tử vong ở bệnh nhân chạy thận nhân tạo định kỳ.

Điều đáng mừng là sự ra đời của các kỹ thuật lọc máu hiện đại như kỹ thuật thẩm tách siêu lọc dịch bù trực tiếp từ dịch lọc (HDF Online) – kết hợp cả cơ chế khuếch tán và đối lưu, sử dụng màng lọc siêu thấm cùng dịch lọc siêu tinh khiết – đã cải thiện đáng kể hiệu quả điều trị. HDF Online giúp loại bỏ hiệu quả các độc tố uremic có trọng lượng phân tử trung bình và lớn, từ đó giúp giảm các biến chứng và nâng cao chất lượng sống của người bệnh thận mạn tính giai đoạn cuối.

Người bệnh chạy thận nhân tạo tại Bệnh viện Gia An 115

Thách thức hiện nay: Khoảng cách giữa nhu cầu và năng lực đáp ứng

Hiện có khoảng 41.000 người tại Việt Nam đang điều trị bằng lọc máu chu kỳ, riêng TP.HCM hơn 4.200 ca. Tuy nhiên, con số này mới chỉ chiếm một phần rất nhỏ so với nhu cầu thực tế. Ước tính, cả nước có khoảng 800.000 người đang ở giai đoạn cuối của bệnh thận mạn cần điều trị thay thế thận. Như vậy, chỉ khoảng 5% trong số này được tiếp cận điều trị lọc máu định kỳ.

Một trong những rào cản lớn là chi phí đầu tư. Mỗi máy thận nhân tạo có giá khoảng 400 triệu đến 1 tỷ đồng, chưa kể các hạng mục thiết yếu như hệ thống nước RO, kho trữ dịch, phòng rửa – trữ màng, xử lý nước thải. Diện tích cần thiết cho đơn vị lọc máu cũng thường lớn gấp 2–3 lần so với các khoa phòng thông thường – điều khiến không ít bệnh viện gặp khó khăn khi muốn mở rộng hoặc xây mới. HDF Online – dù mang lại hiệu quả vượt trội – vẫn chưa được triển khai rộng rãi vì yêu cầu đầu tư cao và kỹ thuật phức tạp.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, nhiều bệnh viện tuyến công lập buộc phải chạy tới 3–4 ca lọc máu mỗi ngày, thậm chí lọc đến khuya. TS.BS. Nguyễn Đức Lộc cho biết: “Tình trạng này không chỉ gây áp lực lên đội ngũ y tế mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. Khoảng cách giữa các lần lọc máu kéo dài lại làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, tích tụ độc chất và các biến chứng nguy hiểm”.

Trong bối cảnh xu hướng già hóa dân số ở Việt Nam đang diễn ra nhanh, đồng thời số ca tăng huyết áp và đái tháo đường – hai nguyên nhân chính gây suy thận – ngày càng tăng, bài toán phát triển hệ thống lọc máu trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nếu không có chiến lược đầu tư đồng bộ về công nghệ, nhân lực và mô hình chăm sóc toàn diện, khoảng cách giữa nhu cầu và năng lực đáp ứng sẽ ngày càng nới rộng – đẩy người bệnh vào thế bị động trong cuộc chiến giữ lấy sự sống của chính mình.

TS.BS. Nguyễn Đức Lộc (đứng thứ 4 từ trái sang) và đội ngũ y bác sĩ khoa Thận Nhân tạo, Bệnh viện Gia An 115

Đầu tư cho Thận – Thận Nhân tạo: Tín hiệu từ khối y tế tư nhân

Trước thách thức đó, một số bệnh viện tư nhân đang chủ động đầu tư vào lĩnh vực Thận – Thận Nhân tạo, mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị chất lượng cao cho người bệnh.

Tại Bệnh viện Gia An 115, hàng loạt máy thận nhân tạo nhập khẩu từ Nhật Bản, Đức – trong đó có máy HDF Online thế hệ mới – đã được đưa vào sử dụng, nâng tổng số máy thận nhân tạo lên 33 máy, có thể đáp ứng lên tới khoảng 100 lượt chạy thận mỗi ngày. Đi cùng là hệ thống nước RO đạt chuẩn siêu tinh khiết nhập khẩu từ Nhật Bản, phòng rửa và trữ màng lọc riêng biệt, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn và kiểm soát nhiễm khuẩn.

Bên cạnh đầu tư thiết bị, Bệnh viện cũng chú trọng phát triển đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm, đảm bảo việc chăm sóc toàn diện và xử trí hiệu quả các tình huống lâm sàng.

“Chúng tôi hướng đến sẽ phát triển một trung tâm Thận - Thận Nhân tạo chuyên sâu – nơi người bệnh được tiếp cận các kỹ thuật hiện đại, chăm sóc toàn diện, và tối ưu chi phí nhờ kết hợp cả Bảo hiểm y tế và bảo hiểm tư nhân. Lọc máu không chỉ để sống – mà để sống khỏe, sống có ý nghĩa” – TS.BS. Nguyễn Đức Lộc chia sẻ thêm.

Những mô hình đầu tư bài bản như tại Gia An 115 không chỉ góp phần nâng cao chất lượng điều trị, mà còn san sẻ gánh nặng với hệ thống y tế công lập. Khi công nghệ hiện đại, chuyên môn sâu và chính sách linh hoạt cùng hội tụ, nhiều người bệnh sẽ được điều trị hiệu quả hơn, sống khỏe và an tâm hơn mỗi ngày.

Bệnh viện Gia An 115 là bệnh viện đa chuyên khoa kỹ thuật cao. Bệnh viện quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ chuyên môn cao, dày dặn kinh nghiệm, tận tâm, chu đáo và hệ thống trang thiết bị hiện đại, đặc biệt có ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, điều trị. Để đăng ký khám và tư vấn, Quý Khách hàng vui lòng sử dụng tính năng Đặt lịch khám ngay trên website.