Không chỉ hại phổi, thuốc lá còn âm thầm “đầu độc” lá gan

Nhắc đến tác hại của thuốc lá, đa số mọi người đều nghĩ ngay đến ung thư phổi hay các bệnh hô hấp. Thế nhưng, ít ai biết rằng lá gan – cơ quan được ví như “nhà máy xử lý chất độc” của cơ thể – cũng đang phải âm thầm gánh chịu những tổn thương nặng nề mỗi ngày từ khói thuốc.

Theo các tài liệu y khoa, mỗi hơi thuốc lá chứa hàng nghìn hóa chất, trong đó có rất nhiều hóa chất độc hại. Khi được hít vào, những chất này không chỉ lưu lại ở phổi mà còn đi theo dòng máu đến khắp cơ thể, trong đó có gan. Nhiệm vụ của gan là chuyển hóa và đào thải các chất độc, vì vậy cơ quan này phải làm việc nhiều hơn để xử lý lượng độc chất liên tục được đưa vào từ thuốc lá.

Có thể nói, nếu phổi là “cửa ngõ” đầu tiên hứng chịu khói thuốc thì gan chính là nơi tiếp nhận hậu quả phía sau.

Tại phổi, các chất độc trong thuốc lá gây viêm mạn tính, làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp và phá hủy dần các phế nang – những túi khí nhỏ đảm nhận chức năng trao đổi oxy. Đây là lý do người hút thuốc lâu năm thường xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, khạc đờm, khó thở hoặc giảm khả năng vận động.

Nguy hiểm hơn, thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và ung thư phổi. Nhiều trường hợp bệnh tiến triển âm thầm trong nhiều năm trước khi xuất hiện các triệu chứng rõ rệt.

Trong khi đó, tại gan, những tổn thương thường diễn ra lặng lẽ hơn. Các nghiên cứu cho thấy hút thuốc lá làm gia tăng tình trạng stress oxy hóa và phản ứng viêm trong cơ thể, từ đó thúc đẩy quá trình tổn thương tế bào gan. Với những người đã có bệnh lý nền như gan nhiễm mỡ, viêm gan B hoặc viêm gan C, thuốc lá có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn và làm tăng nguy cơ xơ gan.

Đáng chú ý, một số nghiên cứu còn ghi nhận người hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư gan cao hơn so với người không hút thuốc, đặc biệt khi kết hợp với các yếu tố nguy cơ khác như uống nhiều rượu bia hoặc nhiễm virus viêm gan.

Không chỉ người trực tiếp hút thuốc mới bị ảnh hưởng. Người thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi, cũng có nguy cơ gặp các vấn đề về hô hấp và sức khỏe lâu dài.

Cập nhật quy định về thực hiện địa điểm cấm hút thuốc lá (Nguồn ảnh: HCDC)

Điều đáng mừng là cơ thể có khả năng phục hồi sau khi ngừng hút thuốc. Chỉ sau vài tuần cai thuốc, chức năng hô hấp đã bắt đầu cải thiện. Về lâu dài, nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm ở phổi, gan và tim mạch cũng giảm đáng kể.

 Một điếu thuốc có thể chỉ cháy trong vài phút, nhưng những tổn thương mà nó để lại cho phổi và gan có thể kéo dài suốt nhiều năm. Từ bỏ thuốc lá không chỉ giúp bảo vệ lá phổi mà còn là cách giảm gánh nặng cho lá gan và mang lại cơ hội sống khỏe mạnh hơn cho chính bản thân cũng như những người xung quanh.