Đau mỏi cổ vai gáy: Có nên dùng cao dán, dầu nóng?

Đau mỏi cổ vai gáy là tình trạng phổ biến, đặc biệt ở người làm việc văn phòng, ít vận động hoặc thường xuyên ngồi sai tư thế. Nhiều người có thói quen sử dụng cao dán, dầu nóng để giảm đau nhanh chóng, tuy nhiên liệu đây có phải là giải pháp an toàn và hiệu quả lâu dài?

Nguy cơ khi lạm dụng cao dán, dầu nóng

Cao dán và dầu nóng có thể giúp giảm đau tạm thời trong những trường hợp đau mỏi cơ nhẹ, căng cơ do ngồi sai tư thế hoặc làm việc quá lâu. Các sản phẩm này tạo cảm giác nóng, kích thích tuần hoàn tại chỗ, từ đó giúp người dùng dễ chịu hơn trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, theo ThS.BS. Nguyễn Hoàng Ánh Hồng, khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng, Bệnh viện Gia An 115, về mặt chuyên môn, đây không phải là biện pháp điều trị nguyên nhân. Đau mỏi cổ vai gáy rất thường liên quan đến tư thế sinh hoạt, thoái hóa cột sống cổ, căng cơ kéo dài hoặc chèn ép thần kinh. Nếu chỉ dựa vào cao dán hay dầu nóng mà không điều chỉnh tư thế, không vận động đúng hoặc không thăm khám – điều trị phù hợp, tình trạng đau có thể tái phát và ngày càng nặng hơn.

Việc lạm dụng cao dán hoặc dầu nóng trong thời gian dài có thể gây ra nhiều rủi ro. Trước hết là tổn thương da tại chỗ, như kích ứng, viêm da tiếp xúc, phỏng nhiệt nhẹ đến trung bình, do vùng cổ vai gáy là nơi da mỏng và nhạy cảm. Một số trường hợp còn để lại thâm da, bong tróc hoặc tăng sắc tố kéo dài.

Về mặt cơ - xương - khớp, cảm giác giảm đau tạm thời có thể khiến người bệnh chủ quan, tiếp tục duy trì tư thế xấu hoặc vận động sai, làm tình trạng căng cơ, co rút cơ và chèn ép thần kinh trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian. Khi đó, bệnh không những không cải thiện mà còn dễ chuyển sang đau mạn tính.

Ngoài ra, việc dùng dầu nóng liên tục trên cùng một vùng có thể làm giảm cảm nhận đau tự nhiên, khiến người bệnh khó nhận biết mức độ tổn thương thực sự. Ở một số người có cơ địa nhạy cảm, cao dán hoặc dầu nóng còn có thể gây phản ứng dị ứng toàn thân nhẹ như ngứa lan rộng, khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Lạm dụng cao dán, dầu nóng có thể gây tổn thương da tại chỗ

Những người cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng cao dán, dầu nóng

ThS.BS. Nguyễn Hoàng Ánh Hồng cho biết, không phải ai bị đau mỏi cổ vai gáy cũng nên sử dụng cao dán hay dầu nóng. Thực tế, một số nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng, thậm chí không nên dùng:

• Người có làn da nhạy cảm, dễ kích ứng hoặc có tiền sử dị ứng với các sản phẩm bôi ngoài da.
• Người đang có tổn thương da hở, trầy xước, viêm da, nhiễm trùng da tại vùng cổ vai gáy, vì các hoạt chất có thể làm vết thương nặng hơn và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Người cao tuổi cũng cần cẩn trọng do da mỏng, tuần hoàn kém và cảm nhận đau giảm, dễ bị phỏng nhiệt hoặc kích ứng mà không nhận biết sớm.
• Phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng đầu, không nên tự ý sử dụng dầu nóng hoặc cao dán vì một số thành phần có thể gây kích thích, ảnh hưởng không mong muốn.
• Người mắc các bệnh lý nền như đái tháo đường, bệnh thần kinh ngoại biên cũng cần thận trọng, do cảm giác đau và nóng có thể bị giảm, dễ dẫn đến tổn thương da mà không phát hiện kịp thời.
• Những người bị đau cổ vai gáy do chèn ép rễ thần kinh, thoát vị đĩa đệm, chấn thương… nếu chỉ dùng cao dán, dầu nóng để giảm đau tạm thời có thể làm chậm trễ việc chẩn đoán và điều trị đúng.

Người cao tuổi cần cẩn trọng khi sử dụng cao dán, dầu nóng

Dùng cao dán, dầu nóng cho vùng cổ vai gáy sao cho an toàn?

ThS.BS. Nguyễn Hoàng Ánh Hồng chia sẻ, có thể sử dụng cao dán hoặc dầu nóng để giảm đau mỏi cổ vai gáy, nhưng cần dùng đúng cách và có giới hạn. Trước hết, chỉ nên sử dụng trên vùng da lành lặn, không trầy xước, không viêm nhiễm. Trước khi dán hoặc thoa, cần làm sạch và lau khô da để hạn chế kích ứng.

Với cao dán, không nên dán liên tục quá lâu hoặc thay miếng mới ngay khi vừa tháo miếng cũ. Thời gian dán mỗi lần nên theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, thường chỉ vài giờ và nên cho da “nghỉ” trước khi sử dụng lại.

Với dầu nóng, chỉ nên thoa một lượng vừa phải, xoa nhẹ nhàng, tránh xoa mạnh hoặc bôi nhiều lần trong ngày. Không bôi dầu nóng rồi chườm thêm khăn nóng hoặc nằm sát nguồn nhiệt vì có thể gây bỏng da.

ThS.BS. Nguyễn Hoàng Ánh Hồng khám và trị liệu cho người bệnh

Để giảm đau cổ vai gáy hiệu quả và bền vững, cao dán hay dầu nóng chỉ nên xem là biện pháp hỗ trợ. Quan trọng hơn là cần kết hợp nhiều giải pháp khác nhằm tác động vào nguyên nhân gây đau.

• Điều chỉnh tư thế sinh hoạt và làm việc. Nhiều trường hợp đau cổ vai gáy xuất phát từ việc ngồi sai tư thế, cúi đầu lâu khi dùng điện thoại, làm việc với máy tính trong thời gian dài. Việc giữ cổ – lưng thẳng, màn hình ngang tầm mắt và nghỉ giải lao, vận động nhẹ sau mỗi 30-60 phút giúp giảm đáng kể tình trạng căng cơ.
• Tập các bài tập kéo giãn và tăng cường cơ cổ vai gáy. Những động tác đơn giản như xoay cổ, nghiêng cổ, kéo giãn vai nếu được thực hiện đều đặn mỗi ngày sẽ giúp cơ mềm hơn, tăng lưu thông máu và giảm đau rõ rệt.
• Trong trường hợp đau, tê bì kéo dài hoặc tái phát, người bệnh nên cân nhắc đến thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như Bệnh viện Gia An 115, để được thăm khám, chụp kiểm tra cột sống và điều trị bằng các phương pháp nội khoa, kết hợp với các phương pháp y học cổ truyền, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng. Các phương pháp như xoa bóp bấm huyệt, châm cứu, chườm thuốc, kéo giãn cột sống cổ, siêu âm trị liệu, điện xung… giúp giảm đau, giãn cơ và cải thiện vận động một cách an toàn.
• Ngoài ra, ngủ đủ giấc, quản lý căng thẳng và giữ ấm vùng cổ vai gáy, đặc biệt khi thời tiết lạnh hoặc ngồi phòng máy lạnh, cũng góp phần hạn chế co cứng cơ.

Tóm lại, giảm đau hiệu quả cần sự kết hợp giữa điều chỉnh lối sống, tập luyện phù hợp và can thiệp chuyên môn khi cần thiết, thay vì chỉ phụ thuộc vào cao dán hay dầu nóng. Chú ý, nếu đau kéo dài, đau tăng dần, tái phát nhiều lần, hoặc kèm tê tay, yếu tay, đau lan xuống vai - cánh tay, cần đi khám để được chẩn đoán và điều trị phù hợp – ThS.BS. Nguyễn Hoàng Ánh Hồng nhấn mạnh.

Xem thêm: Tắm đêm cần lưu ý gì để tránh rủi ro cho tim mạch, thần kinh?